NEDEN SEVERİZ VATANIMIZI?

İnsan neden sever vatanını?

Doğduğu için mi?

 Çocukluğunun ayak izleri o sokaklarda kaldığı için mi?

 Ana dilinde söylenen bir türkü, dünyanın neresinde olursa olsun yüreğinin en kuytu yerine dokunduğu için mi?

Belki hepsi… Belki de vatan dediğimiz şey, bütün bunların toplamından çok daha fazlasıdır.

Çünkü vatan yalnızca üzerinde yaşadığımız toprak değildir. İnsan biraz çocukluğunu sever vatanında, biraz annesinin sesini, babasının nasihatini… Mahallesini, sokağını, penceresinden gördüğü ağacı, ilkbaharda kokusunu tanıdığı toprağı sever. Bir bayram sabahını, uzaktan duyulan ezanı, meydanlarda dalgalanan bayrağı, düğününü, türküsünü, ağıdını sever.

İnsan, aslında kendinden bir parçayı sever vatanında.

Bu yüzden uzaklara gidenlerin bavuluna sığdıramadığı bir şey kalır geride. Adına memleket hasreti deriz. Bir koku, bir ezgi, tanıdık bir kelime yeter onu uyandırmaya. Çünkü insan gittiği yere eşyalarını götürebilir ama köklerini götüremez.

Türk milleti içinse “vatan” kavramının çok daha derin bir tarihî hafızası vardır.

Eski Türklerden bugüne il, ülke, yurt dediğimiz şey yalnızca sınırları çizilmiş bir coğrafya olmadı. Bağımsız yaşayabildiğimiz toprak vatan oldu. Çünkü Türk'ün tarih anlayışında toprak ile özgürlük birbirinden ayrı düşünülemezdi. Vatan hükümdarın mülkü değil, milletin ortak hazinesiydi.

Belki bunun en çarpıcı örneklerinden biri Mete Han'a atfedilen o tarihî tavırda saklıdır.

Rivayete göre düşmanları ondan önce kıymetli şeyler isterler. Fakat sonunda sınırdaki çorak, işe yaramaz görünen bir toprak parçasını talep ettiklerinde Mete Han'ın tavrı değişir. Çünkü söz konusu olan artık şahsına ait bir şey değil, milletin toprağıdır:

“Devletin temeli olan toprağı biz nasıl verebiliriz?”

İşte vatan fikrinin özü belki de burada gizlidir.

Toprağın verimli ya da verimsiz olması değildir mesele. Üzerinde saray bulunup bulunmaması da… Çünkü vatanın değeri, toprağın ne verdiğiyle değil, o toprağın neyi temsil ettiğiyle ölçülür.

Yüzyıllar geçti.

Aynı duygu başka çağlarda, başka meydanlarda yeniden karşımıza çıktı. Çanakkale'de, Sakarya'da, Dumlupınar'da… İnsanlar bazen dönmeyeceklerini bile bile yürüdüler. Çünkü arkalarında yalnızca bir arazi parçası bırakmıyorlardı. Annelerini, çocuklarını, evlerini, geçmişlerini ve henüz doğmamış nesillerin geleceğini bırakıyorlardı.

İşte toprak tam da burada vatana dönüşür.

Üzerinde yaşayanların emeğiyle, hatıralarıyla, sevinçleriyle, acılarıyla… Onu korumak uğruna toprağa düşenlerin sessiz hikâyeleriyle…

Fakat vatan sevgisini yalnızca savaş zamanlarında hatırlamak eksik kalır.

Vatanı sevmek sadece gerektiğinde onun uğruna ölmek değildir; onun için doğru yaşamayı da bilmektir.

İşini iyi yapan öğretmenin sınıfında vardır vatan sevgisi. Hastasına vicdanıyla yaklaşan hekimin ellerinde, toprağını alın teriyle işleyen çiftçinin nasırlarında, adaletten ayrılmayan hâkimin kararında, işini dürüst yapan esnafın terazisinde vardır.

Bir ağacı korumakta, bir çocuğu iyi yetiştirmekte, yaşadığımız şehri temiz tutmakta, kültürümüze sahip çıkmakta, dilimizi özenle kullanmakta vardır.

Çünkü vatan sevgisi yalnızca geçmişten miras aldığımız bir duygu değil, geleceğe karşı taşıdığımız bir sorumluluktur.

Bize bırakılanı tüketmeden, kirletmeden, eksiltmeden; mümkünse üzerine güzellikler koyarak sonrakilere bırakabilmektir.

Belki bu yüzden insan vatanını tarif etmekte zorlanır.

Çünkü bazı şeylerin sınırları haritalarda çizilebilir ama insanın içindeki karşılığı çizilemez.

Vatan bazen bir dağın ardında kalan köydür.

 Bazen çocukken koştuğun sokak…

 Bazen hiç tanımadığın bir şehidin mezarı…

 Bazen duyduğunda gözlerini dolduran bir türkü…

 Bazen gökyüzünde dalgalanan ay yıldızdır.

Ve bazen insan, vatanın ne olduğunu en çok ondan uzaktayken anlar.

Çünkü vatan yalnızca doğduğumuz yer değildir.

Hatıralarımızın geçmişe, umutlarımızın geleceğe kök saldığı yerdir.

İşte bu yüzden severiz vatanımızı.

Çünkü insan vatanını severken yalnızca bir toprağı değil; köklerini, kimliğini, hatıralarını, özgürlüğünü ve kendisinden sonra yaşayacak olanların geleceğini sever.